Cặn Canxi Trong Bình Đun Xông Hơi: Xả Thế Nào | AuraLux

Cặn canxi trong bình đun máy tạo hơi là nguyên nhân hỏng phổ biến nhất của máy tạo hơi, và gần như mọi ca hỏng đều có chung một lý do: chủ nhà không biết là phải xả. Bài này nói rõ vì sao chuyện đó chắc chắn xảy ra, bốn dấu hiệu nhận ra sớm, lịch xả nên theo, và bốn việc tuyệt đối không làm khi xả cặn.

Vì sao cặn chắc chắn hình thành

Đây là điều cần nói ngay để tránh một hiểu lầm tốn tiền: chuyện này không phải lỗi của máy và không phải lỗi của nơi bán. Nó là hệ quả của việc đun nước có khoáng. Ba con số dưới đây cho thấy khoảng cách giữa nước nhà anh và loại nước mà một thiết bị sinh hơi thực sự cần.

Đọc ba con số đó cùng nhau thì kết luận rõ: cặn là việc phải bảo trì, không phải sự cố cần bảo hành. Máy càng tốt thì càng có cơ chế xả tiện, chứ không phải càng ít khoáng.

Độ cứng thay đổi theo từng khu vực và theo nguồn nước, nên đừng suy từ bài này ra con số của nhà mình. Cách biết chắc là đo — bộ thử độ cứng dạng que hoặc dạng nhỏ giọt bán sẵn và dùng được tại nhà. Biết con số rồi thì mới chọn được nên lắp bộ lọc hay lắp thiết bị làm mềm, và mới đặt được lịch xả đúng.

Cặn làm hỏng máy theo đường nào

Nhiều người tưởng bình đun bị nghẽn đường ống. Đó không phải đường hỏng chính. Đường hỏng chính đi qua thanh nhiệt, và nó âm thầm.

Vì vậy thời điểm cần hành động không phải lúc máy tắt hẳn, mà lúc thời gian lên nhiệt bắt đầu dài ra. Đó là lý do phần dấu hiệu bên dưới quan trọng hơn phần cách xả.

Bốn dấu hiệu máy đang đầy cặn

• Lên nhiệt lâu hơn trước. Đây là dấu hiệu sớm nhất và đáng tin nhất. Nếu buồng trước đây đủ ẩm sau chừng mười phút mà giờ phải chờ lâu hơn rõ rệt, gần như chắc chắn là bình đun đã đóng lớp bám
• Hơi ra yếu hoặc ngắt quãng. Lượng hơi giảm dù bảng điều khiển vẫn báo đúng nhiệt độ đặt
• Tiếng lục cục, tiếng nổ lách tách trong bình. Bọt hơi bị mảng bám trong bình đun giữ lại rồi vỡ ra. Tiếng này là lớp bám đã thành mảng, không còn là bột mịn
• Nước xả ra đục, có hạt trắng hoặc mảnh vụn. Nếu lần xả nào cũng ra nhiều hạt thì khoảng cách giữa các lần xả đang quá dài

Lịch xả: có và không có tự xả

Việc đầu tiên là biết máy nhà anh thuộc loại nào. Bảng dưới đây theo khuyến nghị bảo trì của MrSteam cho máy tạo hơi dùng trong nhà ở.

Lý do chức năng tự xả đáng tiền nằm ở chỗ nó xả khi bình còn ấm và xả sau mỗi lần dùng, nên khoáng ra theo nước trước khi kết tinh thành mảng cứng. Xả tay hai tháng một lần thì trong hai tháng đó lớp bám đã có thời gian đóng. Cùng một lượng khoáng đi vào, nhưng kết quả khác nhau.

Nếu anh đang chọn máy và biết nước nhà mình cứng, thì chức năng tự xả nên là tiêu chí lọc ngay từ đầu, không phải tùy chọn cân nhắc sau cùng. Xem các mẫu tại danh mục máy xông hơi ướt.

Xả cặn: các bước

Phần này là trình tự chung. Vị trí van, cách mở và dung dịch được phép dùng thì phải theo sổ tay của chính model máy nhà anh — mỗi hãng thiết kế bình và van khác nhau, và dùng sai dung dịch là mất bảo hành.

Xả thường — nước không, không dùng hóa chất

1. Tắt nguồn điện tại aptomat, không chỉ tắt bảng điều khiển
2. Chờ máy nguội hoàn toàn. Nước trong bình vừa dùng còn rất nóng và có áp. Đây là bước người ta hay bỏ và là bước gây bỏng
3. Khóa đường cấp nước vào máy
4. Mở van xả hết cỡ, hứng nước ra và để chảy tới khi hết
5. Xem nước xả. Ghi lại nó đục hay trong, có nhiều hạt hay ít — đây là cách duy nhất để biết lịch xả của anh đang đúng hay quá thưa
6. Đóng van, mở nước cấp, cấp điện lại và chạy thử một chu kỳ ngắn để kiểm rò

Xả có dùng dung dịch tan cặn — khi cặn đã thành mảng

Khi xả nước không mà vẫn còn dấu hiệu, tức cặn đã kết thành mảng cứng và phải hòa tan. Nguyên tắc: dùng đúng dung dịch tan cặn mà nhà sản xuất chỉ định, đúng nồng độ và đúng thời gian ngâm ghi trong sổ tay.

Em không đưa nồng độ và thời gian ngâm cụ thể ở đây, và đây là chủ ý. Thông số đó phụ thuộc thể tích bình, vật liệu bình và loại gioăng của từng model. Một con số chung tìm trên mạng có thể vừa không đủ tan cặn vừa làm hỏng gioăng — mà gioăng hỏng thì rò nước, tốn hơn cả việc thay thanh nhiệt. Không tìm được sổ tay thì hỏi nơi bán trước khi rót bất cứ thứ gì vào bình.

Bốn việc không được làm

• Không dùng axit mạnh như axit clohydric. Nó tan cặn rất nhanh và cũng ăn luôn mối hàn, gioăng và bề mặt kim loại. Cặn hết trong một buổi, bình rò trong vài tháng
• Không cạo hay chà thanh nhiệt bằng vật cứng. Xước lớp bề mặt thanh nhiệt là tạo chỗ cho cặn bám nhanh hơn ở lần sau, và làm điểm khởi đầu cho ăn mòn
• Không mở van xả khi máy còn nóng. Nước trong bình vừa chạy còn nóng và có áp — mở van lúc đó là tự gây bỏng
• Không bỏ qua chỉ vì máy vẫn chạy. Giai đoạn cặn dày mà máy còn chạy là giai đoạn máy đang ăn thừa điện và thanh nhiệt đang chịu quá nhiệt. Đợi tới lúc tắt hẳn thì việc cần làm không còn là xả cặn mà là thay thanh

Lọc đầu vào và làm mềm nước — cái nào giải quyết cái gì

Hai thiết bị này hay bị gọi lẫn nhau, mà chúng làm hai việc khác nhau. Chọn sai thì tốn tiền mà cặn vẫn đóng.

Nghĩa là nếu mục tiêu là chống cặn canxi thì thứ cần lắp là thiết bị làm mềm, không phải bộ lọc thô. MrSteam khuyến nghị lắp thiết bị làm mềm nước song song với chức năng tự xả để kéo dài tuổi thọ máy — hai thứ này bổ sung nhau chứ không thay nhau: làm mềm giảm lượng khoáng đi vào, tự xả đẩy phần khoáng còn lại ra trước khi nó kết tinh.

Việc lắp thêm vào đường nước nên làm cùng lúc với lắp máy. Làm sau thì phải cắt ống và thử áp lại. Chi tiết phần điện nước có trong bài chuẩn bị lắp xông hơi.

Câu hỏi thường gặp

Bước tiếp theo

Việc nên làm phụ thuộc anh đang ở đâu trong ba tình huống này.

1. Đang có máy và thấy dấu hiệu: xả nước không trước, xem nước xả ra thế nào. Ra nhiều hạt thì lịch xả đang quá thưa; xả rồi mà vẫn lên nhiệt lâu thì cặn đã thành mảng, cần dung dịch theo sổ tay hoặc gọi thợ.
2. Đang chọn mua: lấy chức năng tự xả làm tiêu chí lọc ngay từ đầu nếu nước nhà cứng. Xem các mẫu trong danh mục máy xông hơi ướt, hoặc xem cả nhóm khô và ướt tại thiết bị xông hơi.
3. Sắp lắp: chốt hai thứ với thợ trước khi lắp — chừa chỗ mở van xả, và lắp thiết bị làm mềm cùng lúc nếu cần. Xem dịch vụ lắp đặt phòng xông hơi.
4. Dùng cabin đóng sẵn: van xả và lịch bảo trì nằm trong tài liệu của cabin, xem thêm cabin xông hơi.

Thứ dễ quên nhất không phải cách xả mà là chỗ để xả. Chốt vị trí đặt máy sao cho mở được van và hứng được nước, ngay từ ngày lắp. Không có chỗ đó thì mọi lịch bảo trì đều nằm trên giấy.